ਖਾਤਾ › ਬਕਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਪੁਰਾਣਾ
ਬਕਾਇਆ ਅਤੇ ਏਜਿੰਗ ਰਿਪੋਰਟ
ਕੁੱਲ ਬਕਾਇਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਫਸਿਆ ਹੈ। ਏਜਿੰਗ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨੀ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਦਸ ਦਿਨ ਦਾ ₹50,000 ਬਕਾਇਆ ਆਮ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ; ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ₹50,000 ਬਕਾਇਆ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
ਏਜਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਗਿਣਦੇ ਹਨ
ਹਰ ਬਕਾਇਆ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਬਿੱਲ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੇ ਦਿਨ।
- 0–30 ਦਿਨ: ਚਾਲੂ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਧਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ("30 ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪੇਮੈਂਟ") ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- 31–60 ਦਿਨ: ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ। ਇੱਕ ਨਿਮਰ ਰਿਮਾਈਂਡਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਵੇਲਾ।
- 61–90 ਦਿਨ: ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ। ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚੋ।
- 90 ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ: ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਚੁਕਤਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਉਧਾਰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਬੈਲੈਂਸ ਲਿਖਤੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਰਾ ਲਓ।
ਹਰ ਬਿੱਲ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਚਿਆ ਹਿੱਸਾ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਧੀ ਪੇਮੈਂਟ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਸਟਮਰ ਨੇ ਨਾ ਦੱਸਿਆ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਬਿੱਲ ਚੁਕਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ
4 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਵਰਮਾ ਟ੍ਰੇਡਰਜ਼ ਵੱਲ ਤਿੰਨ ਬਿੱਲਾਂ ਦਾ ₹38,500 ਬਕਾਇਆ ਹੈ:
| ਬਿੱਲ | ਤਾਰੀਖ | ਦਿਨ | ਹਾਲੇ ਬਕਾਇਆ (₹) | ਖਾਨਾ |
|---|---|---|---|---|
| INV/26-27/061 | 20 Jul 2026 | 107 | 6,500 | 90 ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ |
| INV/26-27/088 | 18 Sep 2026 | 47 | 12,000 | 31–60 ਦਿਨ |
| INV/26-27/104 | 22 Oct 2026 | 13 | 20,000 | 0–30 ਦਿਨ |
ਏਜਿੰਗ ਦੀ ਲਾਈਨ ਹੋਵੇਗੀ 20,000 / 12,000 / 0 / 6,500। ਜੁਲਾਈ ਵਾਲਾ ₹6,500 ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਣਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ।
ਹਰ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ
- ਦੇਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ: ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ UPI ID ਨਾਲ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ "ਬਿੱਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ" ਮੈਸੇਜ।
- ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਦੇਰ: ਬਿੱਲ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਮਰ WhatsApp ਰਿਮਾਈਂਡਰ (ਵੇਖੋ ਪੇਮੈਂਟ ਰਿਮਾਈਂਡਰ ਮੈਸੇਜ)।
- ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਦੇਰ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਆਫ ਅਕਾਊਂਟ ਭੇਜੋ ਅਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ। ਤਾਰੀਖ ਤੈਅ ਕਰੋ, ਲਿਖ ਲਓ।
- 90 ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ: ਉਧਾਰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਬੈਲੈਂਸ ਲਿਖਤੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਰਾਓ, ਅਤੇ ਵਸੂਲੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਜਿਸ ਕਸਟਮਰ ਦਾ 90+ ਵਾਲਾ ਖਾਨਾ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਉਧਾਰ ਦਿੰਦੇ ਨਾ ਰਹੋ।
ਮਾਈਕ੍ਰੋ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਲਈ 45 ਦਿਨ ਦਾ ਨਿਯਮ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ Udyam ਉੱਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮਾਈਕ੍ਰੋ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਉਦਯੋਗ ਹੋ, ਤਾਂ MSMED Act, 2006 (ਸੈਕਸ਼ਨ 15) ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਰੀਦਾਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਤਾਰੀਖ ਤੱਕ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਤਾਰੀਖ ਮਾਲ ਜਾਂ ਸਰਵਿਸ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ 45 ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੱਦ 15 ਦਿਨ ਹੈ। ਦੇਰ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 16 ਅਧੀਨ ਖਰੀਦਾਰ ਨੂੰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਦੱਸੀ ਬੈਂਕ ਰੇਟ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਉੱਤੇ, ਮਹੀਨੇ-ਦਰ-ਮਹੀਨੇ ਚੱਕਰਵਿਧੀ ਵਿਆਜ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵੀ ਖਰੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੇਮੈਂਟ ਲਈ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਮਾਈਕ੍ਰੋ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਇਸ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਪੇਮੈਂਟ ਉਸੇ ਸਾਲ ਖਰਚਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਸਾਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 1961 ਦਾ ਸੈਕਸ਼ਨ 43B(h) ਸੀ ਅਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 2025 (1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ) ਦਾ ਸੈਕਸ਼ਨ 37(2)(g) ਹੈ। ਬਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਰਿਮਾਈਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ Udyam ਨੰਬਰ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਕਸਟਮਰ ਅਕਸਰ ਛੇਤੀ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਟ੍ਰੇਡਰਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਛੋਟ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲਓ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਜਦੋਂ ਕਸਟਮਰ 180 ਦਿਨ ਤੱਕ ਪੇਮੈਂਟ ਨਾ ਕਰੇ
GST ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਰਜਿਸਟਰਡ ਖਰੀਦਾਰ ਨੇ ਇਨਵੌਇਸ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ 180 ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਇਰ ਨੂੰ ਪੇਮੈਂਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਇਨਪੁਟ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਾਪਸ ਜੋੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ (CGST Act ਸੈਕਸ਼ਨ 16(2) ਦਾ ਦੂਜਾ ਪ੍ਰੋਵਿਜ਼ੋ, ਅਤੇ Rule 37) ਅਤੇ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਿਰ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਰੀਦਾਰ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਨਹੀਂ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਨਵੌਇਸ ਦਾ GST ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਕਸਟਮਰ ਪੁਰਾਣੇ ਬਿੱਲ ਚੁਕਤਾ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।