کاتو › کاتو بُڪ فارميٽ
کاتو بُڪ فارميٽ: گراهڪ جو کاتو ڪيئن رکجي
کاتو دڪان جو اهو حساب آهي جنهن ۾ لکيل هوندو آهي ته هر گراهڪ اڌار ۾ ڇا ورتو ۽ ڇا موٽايو. صحيح رکيو وڃي ته جهيڙو سيڪنڊن ۾ نبري ٿو؛ ڍرو رکيو وڃي ته جهيڙو شروع ٿئي ٿو.
کاتي جا ڪالم
هر گراهڪ جو پنهنجو صفحو (اڪائونٽ يا ليجر) هوندو آهي. ان صفحي جي هر لائين ۾ اهي پنج شيون هونديون آهن:
- تاريخ وڪري يا پيمينٽ جي.
- تفصيل: ڇا ٿيو، بل يا ميمو نمبر سان، جيئن "ڪيش ميمو CM/26-27/041، 2 ٻوريون سيمينٽ" يا "UPI سان مليا، ريف. 431209876543".
- ڊيبٽ (Dr): اها رقم جيڪا هاڻي گراهڪ تي وڌيڪ وڌي وئي، يعني اڌار ۾ ڏنل مال يا ڪم.
- ڪريڊٽ (Cr): جيڪا رقم هنن چُڪائي، يا جيڪو مال موٽايو.
- بيلنس: هن لائين کان پوءِ اڃا ڪيترو باقي آهي. Dr بيلنس يعني گراهڪ تي توهان جو باقي؛ Cr بيلنس يعني توهان تي هنن جو (ايڊوانس).
هڪ مثال
شرما ڪرياڻو مسز گل کي اڌار تي سامان ڏئي ٿو. 1 اپريل 2026 تي هن تي پوئين سال جا ₹1,200 باقي هئا.
| تاريخ | تفصيل | ڊيبٽ (₹) | ڪريڊٽ (₹) | بيلنس (₹) |
|---|---|---|---|---|
| 01 Apr 2026 | شروعاتي بيلنس | 1,200.00 | 1,200.00 Dr | |
| 06 Apr 2026 | ڪيش ميمو CM/26-27/014، مهيني جو راشن | 3,450.00 | 4,650.00 Dr | |
| 15 Apr 2026 | UPI سان مليا | 2,000.00 | 2,650.00 Dr | |
| 04 May 2026 | ڪيش ميمو CM/26-27/052 | 2,980.00 | 5,630.00 Dr | |
| 10 May 2026 | ڪيش ۾ مليا | 4,650.00 | 980.00 Dr |
15 اپريل جي ₹2,000 سان پهريان پراڻا ₹1,200 ۽ اپريل جي ميمو جا ₹800 چُڪتا ٿيا. 10 مئي جي ₹4,650 سان اپريل جي ميمو جو باقي (₹2,650) ۽ مئي جي ميمو جا ₹2,000 چُڪتا ٿيا، تنهن ڪري ميمو CM/26-27/052 جا ₹980 اڃا کليل آهن. اهو ئي "سڀ کان پراڻو بل پهريان" اصول هتي جو کاتو به لاڳو ڪري ٿو، جيستائين توهان ڪو ٻيو بل ٽِڪ نه ڪريو.
جهيڙن کان بچائيندڙ اصول
- هر اڌار جي وڪري جو بل يا ميمو ڏيو ۽ ان جو نمبر کاتي ۾ لکو. رڳو "سامان ₹3,450" لکيل لائين پوءِ ثابت ڪرڻ ڏکيو هوندو آهي.
- پيمينٽ جو طريقو ۽ ريفرنس لکو: UPI ريفرنس، چيڪ نمبر يا "ڪيش". جڏهن گراهڪ چوي "مون 15 تاريخ تي ڏنا هئا"، تڏهن توهان ٺيڪ ٺيڪ ڏيکاري سگهو ٿا ته ڪهڙي پيمينٽ هئي.
- هر گراهڪ جو هڪ صفحو. هڪ ئي نالي جا ٻه ماڻهو؟ نالي سان ڳوٺ، دڪان يا فون نمبر شامل ڪريو ("رميش، ماڊل ٽائون").
- ڪڏهن به مٿان نه لکو. ڪا لائين غلط هجي ته انگ ميٽڻ بدران درستي جي نئين لائين (جيئن واپسي يا رعايت) لکو.
- هر مالي سال جي شروعات شروعاتي بيلنس سان ڪريو 1 اپريل تي، پراڻن صفحن سان نه.
- وقت بوقت بيلنس لکت ۾ پڪو ڪرائي وٺو. WhatsApp تي موڪليل اسٽيٽمينٽ ۽ "ها، صحيح آهي" وارو جواب ڪم جو ثبوت آهي (ڏسو اسٽيٽمينٽ آف اڪائونٽ).
اڌار جو وڪرو ۽ GST
جيڪڏهن توهان GST ۾ رجسٽرڊ آهيو، ته اڌار جو وڪرو به ان ئي ڏينهن جو وڪرو آهي جنهن ڏينهن مال ڏنو: ٽيڪس انوائس (يا بل آف سپلائي) تڏهن ئي ٺاهڻو آهي، ۽ ان تي GST ان ئي مهيني ڏيڻو آهي، چاهي گراهڪ اڃا پئسا نه ڏنا هجن. پئسا اچڻ تائين بل روڪي رکڻ عام غلطي آهي. انوائس billing.niveshsahayak.in تي ٺاهيو؛ اهو کاتي ۾ پاڻمرادو ڏسبو.